Mehmet Atlı

Mehmet Atlı,Rengarenk Programında 8.Bölüm

2008-11-03T20:47:00.000-08:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 7.Bölüm

2008-10-22T18:01:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 6.Bölüm

2008-10-17T07:36:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 5.Bölüm

2008-10-15T15:06:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 4.Bölüm

2008-10-12T18:43:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 3.Bölüm

2008-10-12T18:42:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 2.Bölüm

2008-10-12T09:30:00.000-07:00

Mehmet Atlı ,Rengarenk Programında 1.Bölüm

2008-10-12T00:32:00.000-07:00

Mehmet Atlı - No Çı Halo

2008-10-12T00:07:00.000-07:00

Pişmanların pişmanı: Jahr

2008-10-11T21:08:00.000-07:00

Başlangıçta kolektif kültürün geliştirdiği bir ahlâk üzerinden gelişen ve sesini duyurmayı hedefleyen; ben'in önemsizleştiği bir anlayışın öne çıkarıldığı ve elbette politik bir varoluş pratiğiyle kendilerini vareden Kürt müzik grupları zaman içinde çözülerek, ayrılan yolarına yeni deneyimlerle devam ettiler. Böylece "sanatın şahsi bir endişe" olmaklığı öne çıkar oldu. Bu gruplardan Koma Dengé Azadi, Koma Amed bilinen en iyi iki gruptu 90'larda. Dağılan bu grupların bazı üyeleri başka gruplar oluşturdukları gibi (Çar Newa vb.) kimileri de tek başlarına, kendi şahsi endişelerini öne çıkaran arayışlarla müzik serüvenlerine devam ettiler.
Bunlardan biri de Koma Dengé Azadi'nin solisti, bestecisi, gitarcısı olarak müziğe başlayan Mehmet Atlı. Müzik serüveninde, Lızge Müzik'ten çıkan ilk albümüyle, bütün aşk yetimlerine pişmanların pişmanı bir dille, yeni bir sayfa açmış oldu: "Jahr/Zehir". Bu albümün ortak duygusu elbette ki kentin kaybolan insanının serüveniydi. Albümde Kürtçe'nin en iyi şairlerinden Arjen Arî'den de üç şiir var. Mehmet Atlı'nın 90'dan bu yana gelişen kentsel kayboluş hikâyelerine tanıklığı, modernleşmenin kaçınılmaz yıkıcılığıyla öne çıkan bireyin serüvenine dikkat çekmesi, alışılagelen Kürt müzisyenlerinden biraz ayrı durduğunun göstergesi. Gerçi Ciwan Haco, kayboluş süreçlerine dair şarkılarıyla, genç müzisyenlere nereden bakması gerektiği konusunda öncülük ederek, bu süreci haber etmişti. Atlı'nın albümünde derlemelerin olmaması ya da türkülere yer vermemesi, bireyin ya da henüz birey olamamışların kaybolma reflekslerine, süreçlerine odaklanması, bir fark olarak ortaya çıkması bir rastlantı değil. Bu bilinçli bir tercihtir. Kendi deyimiyle "zamansız ve dilsiz şarkılar"dır bunlar. Zamansızdır, çünkü modern insanın zamanı aslında tükenen ve yok olan bir zamandır. Dilsizdir, çünkü kendini ifade etmenin ne yazık ki aşkta da dilsizidir. 'Jahr' şarkısı aşkın bekleyen'i olan herkesin imkansız son sözleridir. Bütün albümün ortak duygusu da, hemen hemen her aşkın yetimi olan 'bekleyen'dir. Modernizmin tahammül edemeyeceği bir dildir bu: Beklemek... 'Wey Gidi'de öne çıkan rock sound'u, kimi şarkılarda caz'a imkan tanıyan serbest geçişler, hüzünlü klarnet ve saksofon soloları, onun kendi arayışında nereye gideceğini gösteren bir dili de açığa çıkarır. Yer yer senfonik özelliği de öne çıkaran ve film müziğine yaklaşan anlayışını hissetmek mümkün. "Hayelet Oğuz" adlı belgesel filmin müziği olan 'Dengà Dilà Min' bunlardan somutlaşmış olanı. Albüm sözün önde ve çok güçlü olduğu bir albüm olmasına rağmen, o yine de sadece müziğin kendisine de yaslanacağını da söylemek ister bize. Baştan sona imkansız bir aşk tarifi yapan, güç bela damıtılmış, son ve siyah sözlerdir bunlar: Lanetli. Aşk acısını besleyen damarlar, romantik imkanın dışında vareder kendi parametresini. Mehmet Atlı "Jahr" albümüyle, zehrini başkalarında çoğaltarak vareder kendini, ya da Mavi'nin dediği gibi, belki de severek kurtulmaktır bütün bunlar.
Hoşgeldin.

Metin Kaygalak
Kaynak: Radikal İki (3 Aralık 2001)

Heyrano | Şarkı Sözü

2008-10-11T21:01:00.000-07:00

Heyrano

Ji çiyayên Tûjik ku bi çil qevzî çil çav
Ji tere anîme ev çengek av
Ka vexwe heyrano tu tî yi tu tî
Tu tî yî heyrano, û tu birîndar jî

heyrano

Kîjan şopa nicis li te da
Ji çiyayên Tûjik te xwe berda
Xopana vî bajarî dafik li ber te veda
Pezkoviyê Cudî heyrano
Nikarim bibim melhema te jî

şervano

Heyrano

Tujik Dağı’ndan, ki orada kırk adımda kırk pınar vardır
Bu bir avuç suyu getirdim sana
İç hayrano, susamışsın üstelik yaralısın da

hayrano

Hangi çirkin ize aldandın da
Tujik Dağı’ndan indin,
Bu yıkılası şehir sana tuzaklar kurdu
Cudinin dağ keçisi yarana merhem bile olamıyorum
Savaşçı, hayrano…

Şiir: Arjen Ari
Müzik: Mehmet Atlı

Not:
Jahr albümünde yer almaktadır.

No Çi Halo | Şarkı Sözü

2008-10-11T20:58:00.000-07:00

No Çi Halo?
Durra vengé şinayi yeno, kamo bermeno?
Hesré çimé ma gol biyo derman némendo
Dişmen améo zozanadi tamé némendo
Koy veşeno, dar veşeno, welat veşeno
Şewo, serdo, roj ji çino bombe vareno
Gulé vaji no çi halo, eman eman no çi halo?

Mergé xorté ma tewş niyo, newroz nezdiyo
Neda seré koyané ma di adir veşeno
Destané xu dergki, siba maré roşano
Hesré çima némaneno, wesar ji yeno
Gulé weyzi bi bermayiş derman nébeno
Vaji miré no çi halo, eman eman no çi halo?

Söz-Müzik: Mehmet Atlı

Not:Koma Dengé Azadi'nin "Welaté min" albümünde
kaydedilen şarkı grubun solistlerinden Mehmet Atlı
tarafından seslendirildi."No Çi Halo" Nilüfer Akbal ve
Cevdet Bağca tarafından da yorumlandı

Jahr Albümü

2008-10-11T20:56:00.000-07:00

Welaté Min-Roj Wé Bé, Koma Dengé Azadi, StranMüzik, 1995
Fedi, Koma Dengé Azadi, Ses Plak, 1998

Jahr: Stranen Bé Zeman u Bé Ziman

Mehmet Atlı'nın 2002 yılında çıkardığı ilk solo albümüdür.

Jahr: Stranen Be Zeman u Be Ziman

Zehir: Zamansız Ve Dilsiz Şarkılar

“ İki dilli bir insan olarak, sürekli bir dilsizlik hallini yaşadım.şarkılarım, bu dilsizliğin sözcükleri. Bu yüzden, müzik benim için hayati bir varoluş biçimi ve kendimi bir dünya insanı gibi hissetmeni aracı. Sırf şarkı sözlerim Kürtçe diye bu albüme sempati gösterilmesini istemem. Ama sırf bu nedenle sırt çevrilmesini de.”

Modern Kürt müziğinin genç seslerinden Mehmet Atlı, müziğiyle ilişkisini bu sözlerle anlatıyor… Popüler Kürt müzik gruplarından Koma Denge Azadi’ de uzun yıllar besteci, söz yazarı ve solist olarak yer alan sanatçı, grubun dağılmasının üzerinden dört yıl geçtikten sonra, Lizge Müzik etiketiyle yayımlanan, Jahr: Stranen Be Zeman u Be Ziman ( Zehir: Zamansız Ve Dilsiz Şarkılar) adını verdiği ilk solo albümüyle dinleyicisinin karşısına çıkıyor.

Söz ve müzikleri ağırlıkla Atlı’ya ait olan şarkıların düzenlemelerinde, sanatçının yanı sıra, Sinan Zarakolu ve Serdar Keskin’in de imzaları var. Arjen Ari’nin üç şiirine yapılan bestelerin de yer aldığı çalışmada, diğer şarkılarla benzer bir düzenleme anlayışıyla ele alınan bir de anonim eser bulunuyor.

Albümde, müzikal saundun, daha çok sahne performansını temel alan bir yaklaşımla, albümü hazırlayan ekibin kendi imkanlarına ve sınırlarına göre düşünüldüğü ve bu zemin üzerinde kurulduğu bir çalışma yönetimi benimsenmiştir. Ekip, stüdyoya girmeden önce aylarca kendi atölyelerinde çalışmış ve dışarıdan sınırlı bir destek alınması tercih edilmiştir.

Albümü hazırlayan ve Serdar Keskin (akustik- klasik gitar, geri vokal), Sinan Zarakolu (elektrik-klasik gitar), Ömer Gündüz (bas gitar), Mübin Dünen (ney), Umut Kahraman (klavye), Ahmet Tirgil (keman) ve Mehmet Atlı (bağlama, solo vokal) dan oluşan ekibe; Bülent Ay (davul), İzzet Kızıl (perküsyon), Adnan Karaduman (keman), Göksun Çavdar (klarnet, saksofon) ve Sema Yiğit (geri vokal) dışarıdan destek olmuşlardır.

Mehmet Atlı, Koma Denge Azadi’ de ortaya koymaya çalıştığı müzik anlayışının izlerini sürmeye devam ettiğini belirttiği Jahr’ da her biri farklı müzik geçmişine sahip müzisyenlerin katkılarıyla daha zengin düzenlemelere ulaşmayı hedeflemiştir. Sanatçı bu çabayı; “Diyarbakır’ın olduğu kadar on yıldır yaşadığım İstanbul’un da seslerini hissetmeye ve duyurmaya çalıştık. Bu anlamda gitarın olanaklarını temel alan ve yer yer rock saunduna yaklaşan bir temelin üzerinde; ney, klarnet ve bağlama gibi çalgıların tercih edilmesi tesadüf değildir.” Sözleriyle açıklıyor.

“Ciddi bir sosyo-kültürel dönüşüm yaşayan Kürtler’ in müzik alanında, halk müziğinin stoklarını tüketme kolaycılığına kaçmayıp; bu dönüşümü, sanatın her alanında tartışması ve hayata cevap vermesi gerekiyor. Şarkı sözlerimde; kentli, modern bireyin yalnızlığına, cemaat ilişkilerinden sıyrılmış bir modern bireyin kaybolmuşluğuna ve kimlik arayışına Kürtçe’nin olanaklarıyla yaklaşmayı deniyorum” diyen sanatçı “İmkansız aşkın Kürtçe sini kentli bir müzikle ama aynı zamanda çocukluğumdan bu yana kulağımda taşıdığım seslerle sunmaya çalıştım” diye ekliyor.

1997-2000 yılları arasında Ferda Ereren yönetimindeki Üç Deniz Topluluğu’nda Çok Sesli Türk Halk Müziği çalışmalarında enstrümanist olarak yer alan ve bir de belgesel film müziğine imza atan Mehmet Atlı, dinleyicileriyle müziğin evrensel dilinde buluşmak dileğinde.

Jahr, savaşlar ortasında yazılmış; zamansız, dilsiz ve zehir tadında aşk şarkıları dinlemek isteyenler için…

Mehmet Atlı Röportajı

2008-10-11T20:50:00.001-07:00

Güçlü bir sözün güçlü ve özgün bir müzikle düetidir, Mehmet Atlı müziği. Zamansız ve dilsiz adı gibi bir aşk zehridir ve Atlı zehre susayan bir aşk ehlidir kanatlanmış her bir ezgiyle kalbinize düşecek.

14 yaşında parmaklarını bir mecnun cesaretiyle dolaştırmış sazın kıvrımlarından sonra gitarı almış bağrına, üniversite yıllarında, mimarlık okurken, müzikle seslenmeye konuşmaya başlamış kitlelerle, Denge Azadi olmuş, azad olmuş adından, müziği adından çok bilinir olmuş. Denge Azadi’nin solisti, bestecisi, gitarcısı olarak bilinmiş. Doğum sancıları ile Jahr (zehir) adlı albümünü doğurmuş. Kentte kaybolmuş sananlar bilmezler Mehmet Atlı’nın kenti içinde kaybettiğini. Kentin kayıp insanının Mehmet Atlı müziğinde nasıl canhıraş bir aşk zehrine susadığını bilmezler. Bir keşiftir Mehmet Atlı ve müziği, bir bulunuşun aradığı, kentte kayboluş serüvenidir.

Müzikte karşılaştığı her bir sorunun tüm şıklarına yüz çevirmiş, şıkların yanına kendi şıklarını eklemiş gülümser bir asidir. O “zamansız ve dilsiz şarkıların ozanıdır”. Kendini dayatan moderne karşı geçmişin sesini sırtlanıp o sese kendini katıp, modernin önüne geçen bir ozandır. Tanımsız ve tarifsiz bir aşk sancısıdır Jahr’ı Mehmet Atlı’nın. Ki müzik Mehmet Atlı için zamansız ve dilsiz bir aşk imkânsızlığıdır.
Geleneksel Kürt müziğine bestelerini giydirmesi ile Kürt müziğinde bir kilometre taşı olarak kabul edilen Mehmet Atlı müziğinin yanı sıra İstanbul’da Mimarlık yapıyor. Oturduk Mehmet Atlı ile müzik üstüne hoş bir söyleşi yaptık. Bakın ne diyor Mehmet Atlı:

Mehmet Atlı Kimdir?
Mehmet Atlı çok etkileyici bir hikayesi olan biri değil. Sıradan biri. Öyle bir hikayesi varsa da kamuoyu ile hemen paylaşmaktan yana biri de değil. Aile hayatı, kişisel geçmiş gibi konuları daha çok mahremiyetinde saklama yanlısı bir müzisyen... Şarkıları ile tanınmak ve şarkılarının anlattığı kadarı ile bilinmek isteyen biri. Çünkü şarkılarımdaki samimiyete inanıyorum. Gerçek bir ilişki için bu kadarı da yeterlidir diye düşünürüm. Yine de kısaca bahsetmek gerekirse, 1975 Diyarbakır doğumluyum. İşçi bir baba ile ev hanımı bir annenin altıncı çocuğuyum. On kardeşiz. Diyarbakır'da büyüdüm ve şu an eşim ve 7 aylık kızım Zin ile İstanbul’da yaşıyorum. Müzisyenlikten çok mimarlık yaparak geçiniyorum. Yaklaşık 14 yıldır da Kürtçe şarkılar yazıyorum.

Müzik Hayatınız nasıl başladı? Müzik hayatında ne tür zorluklarla karşılaştınız?
Çocuk yaşlarımdan bu yana seslere meraklıyım. Mahalle düğünlerini severdim. Eve döner çalgıcıları taklit ederdim. Diyarbakır’da doğup büyüdüğüm mahalle bir göçmen ve işçi mahallesiydi. Balkanlar’dan, Kafkaslar’dan göçmenler; alevi demiryolu işçileri, kurmanclar, zazalarla renkli bir yerdi. Bu göçmen komşularımız saza meraklı insanlardı. Zaza komşumuz Şerif Abi, alevi komşumuz Gaffar Abi, Kafkas kökenli Yavuz Abi... Sonra, abim saz çalardı. Ben de tahtadan sazlar, yağ tenekeleriyle davullar yapardım, hayali dinleyicilerin karşısında hayali konserler verirdim. Nihayet babamın bana aldığı naylon saz ve ağabeyimin hediye ettiği ilk bağlama...

Ama yine epey bir zaman hayali dinleyicilere çaldım. Saz çalmayı öğreninceye kadar. Lisede amatör gruplarda çaldım ve böyle böyle İstanbul’a üniversite okumaya geldim. Ondan sonra da Koma Denge Azadi ile profesyonel müziğe başladım. Bu tarihten itibaren gitar çalmaya ve şarkı yazıp bestelemeye başladım. Akademik bir müzik eğitimi alamadan, kendimi yetiştirmeye çalışarak. Bu başlı başına zor bir serüven. Kısıtlı ekonomik olanaklarla bir yandan da geçim derdi ile üniversite okudum. Daha zoru Kürtçe okuyan her sanatçı gibi karşılaştığımız ve herkesin çok iyi bildiği ekstra sorunlar: Yasaklı bir dil, potansiyel suçlu muamelesi görme, sanatını geliştirecek bir akademik ortamdan, bir piyasadan mahrum kalış ve maalesef Kürtçe’nin dinleyicilerinin korsan konusunda duyarlı olmaması, firmalardan hakkını tam olarak alamamak, parasal zorluklar... Yazarken çok kolay geliyor ama böyle bir müzik hayatı gerçekten fizik ve moral sağlık açısından yıpratıcı.

Müzik hayatınızda sizi özellikle etkileyen sanatçılar var mı?
Özellikle verebileceğim bir isim yok. Birçok müzik türünü özellikle halk müziklerini, dengbejleri ve klasik batı müziğini çok dinledim. Öğrencilik yıllarımda her vesile ile konserlere gittim. Caz, klasik, pop müzik ve etnik müzik konserlerine.

Mehmet Atlı ne kadar tanınıyor?
Bilmem. "Yeteri kadar"ın sınırı yok. Bu mensubu olduğunuz etnik grubun, vatandaşı olduğunuz ülkenin müzik endüstrisinin gücüne bağlı. Bu aynı zamanda sizi destekleyen firmanın, sponsorların reklam yapabilme gücüne, medyanın olanaklarını kullanabilme gücüne bağlı. Bu açıdan Türkiye'de yaşayan her Kürt müzisyen kadar şanssızım. Ama bana özel bir şanssızlık da var gibi. Öte yandan çok görünmeyi, tanınmayı sevmiyorum. Önemli olan bizim mesleğimizi icra edebileceğimiz sağlıklı bir ortama kavuşmamız. Tek tek sanatçıların tanınması hiçbir sorunu halletmiyor. Yoksa bizim de popüler sanatçılarımız var. Ama mesele bu değil. Şöyle düşünüyorum: Şarkılarım gençlerin dünyasında bir karşılık bulmuş mu? Az sayıda dinleyicim olsa da onlarla sağlıklı ve samimi köprüler kurabiliyor muyum? Tartışmak istediğim konular Kürt müziğinin gündemine girmiş mi? Önemli olan bunlar. Yüzümü kim ne yapsın? Ama sesimin ve şarkılarımın yüzümden daha ünlü olduğunu söylerler... Bence şimdilik doğrusu da bu.

Dinleyici kitlenizi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Dinleyicilerim çok sıkıdır. Aydınlık, ufku geniş, sorgulayıcı ve eleştirel bakmaya çalışan, dünyadaki gelişmeleri takip eden genç Kürtler genellikle... Popülariteden, magazinden çok kaliteye ve samimiyete önem veren pırıl pırıl gençler... Onların güveni ve verdikleri motivasyon sayesinde bunca sıkıntıya rağmen bu işi sürdürüyorum. Yoksa birçok kez vazgeçmeyi düşündüm. Bunun yanı sıra Kürt olmayan ya da Kürtçe bilmeyen ama kaliteli müziği seven bir dinleyici kitlem de var.

Müzik hayatınızdaki yeni çalışmalarınız nelerdir?
Solo albümüm Jahr'dan sonra yeni bir albüm hazırlığındayız ancak firma bulamadığımız için çalışmalar aksıyor. Kürt müziğinin ciddi sorunları var ve galiba firmalar benim şarkıların pek satmayacağını düşünüyorlar. Şu sıralar daha çok Film müzikleri ile ilgileniyorum. Son olarak yönetmenliğini Zerrin Efe'nin yaptığı ve Batman'daki kadın intiharlarını sorgulayan etkileyici "Bastım: Rec" adlı belgesele, Müjde Arslan'ın yönettiği "Son Oyun" adlı güzel filme müzik yaptım. Halen Arin İnan Aslan'ın yeni filmine müzik hazırlamakla meşgulüm. Öte yandan müzisyen arkadaşlarım Serdar Kesin ve Murat Öztürk ile "Telkari" adını verdiğimiz bir enstrümantal çalışmayı sürdürüyoruz. Bunların yanı sıra birçok Kürt müzisyen arkadaşlarımızla bir araya geldiğimiz ve müziğimizin sorunlarının çözümü için çareler aradığımız "Kürt Sanatçılar Platformu" na katkı sunmaya çalışıyorum.

Muş’a gelmeyi düşündünüz mü?
Muş'u ve Ovasını, insanlarını merak ediyorum. İstesem de bugüne kadar gelemedim.

Varto Koğ Tepesi şenliklerinden size teklif geldi mi? Gelirse kabul edermisiniz?
Varto'da sıkı dinleyicilerim var. Kimileri ile görüşüyoruz. Elbette bir teklif olursa seve seve gelirim, ciddi bir engel çıkmazsa. Mesela şu sıralar biraz sağlık sorunlarım var. Dilerim o zamana kadar iyileşirim oraları görmek, şarkılarımı söylemek nasip olur. Allah tüm halkımıza sağlık ve artık biraz da şans versin!

Emrullah Özbey - Kenthaber

Yayın Tarihi : 04 Temmuz 2006

Mehmet Atlı ile Söyleşi...

2008-10-11T20:44:00.001-07:00

Çarşamba, 06 Aralık 2006 - (09:01)

Diyarbakır'da, Bağlar semtinde, İstasyon civarında doğup büyüdüm. Bu mahalle ve renkli insanları dünyamda yer etmiştir. Çocukken gittiğim mahalle düğünleri-ki bunlar sokakta, avlularda ve damlarda gerçekleşirdi- müzisyenlik serüvenimin başlangıcı sayılır. Saatlerce bu müzisyenleri izler eve döner onları taklit ederdim.

Röportaj: İsmail Adem

Bize biraz kendinizden ve müzik serüveninizden söz eder misiniz?

Abimin eve bağlama getirmesi kaderimi belirledi diyebilirim. Alevi ve göçmen komşularımız, Zaza komşumuz Şerif Abi... Saza meraklı bu insanların arasında bir de baktım ki müzisyen olmuşum. Abilerimin desteği ve eve getirdikleri albümler, Perwer, Haco, Ariç, Arame Tigran, Livaneli gibi müzisyenlerin elden ele bildiri gibi dağılan kasetlerinin genç hayatlarımıza girişi, 12 Eylül'de evimizde Kürtçe kasetlerin yakılması, cızırtılı Erivan Radyosu, Pazar Konseri, naylondan yalancı enstrümanlar... Bu imgeler âlemi adım adım beni müzik yollu bir varoluşa itmiş gibidir.

Üniversite yıllarında Koma Denge Azadi ile profesyonel müzik hayatına başladım ve şimdilerde solo çalışmalarla sürdürmekteyim. Müzisyenlikte yol almak üzere üniversiteye, İstanbul'a gelmiştim. Ama müzik değil başka bir bölüm okudum. Hâlihazırda geçimimi mimar olarak sürdürmekteyim.

Diyarbakır ve İstanbul arasında gidip gelen bir hayatım var. Ailemin büyük çoğunluğu Diyarbakır'da oturuyor. Eşim ve kızımla İstanbul'da yaşıyoruz. Ailem Erganili ve bizim evlerde hem Kurmanci hem de Zazaki konuşulur. Bir cümleye Türkçe başlanıp Zazaca sürdürülüp Kurmanci noktalandığı olur. Zazaca sorulara Kurmanci cevap verildiği ya da Türkçe susulduğu da... Böyle bir ortamda ve on çocuklu bir ailenin altıncı çocuğu olarak büyüdüm. On dört yıldır Zazaki ve Kurmanci şarkılar yazıyorum.

Yılan hikâyesine dönen bir kaset hikâyeniz var. Özellikle Kürt gençleri arasında hatırı sayılır bir dinleyici kitleniz olmasına rağmen, neden kasetlerinizi yayımlamakta sıkıntı çekiyorsunuz?

Bir önceki albümüm de böyle sancılı bir sürecin sonucunda oluşmuştu. Kişisel kaderim, diyeceğim, ama değil. Sorunu kişiselleştirmeden şunu kaydedeyim: Kürt müziğinin bugün bir numaralı sorunu kaliteli prodüksiyon sorunudur. Bu yalnız beni değil benden daha tecrübeli ve tecrübesiz tüm müzisyenleri etkileyen bir sorun. Albümü çıkabilenleri de çok mutlu sanmayın. Emeğinin karşılığını alamadıktan, profesyonel ilişkilerin yerleştiği bir zeminde mesleğini icra edemedikten sonra albümün çıkması ancak sorunu örter, yok etmez. Ben belki de bu sorunların sözcülüğüne soyunduğum için göze batıyorum. Gerçekte problem, Nizamettin Ariç’ten Ciwan Haco’ya ve yeni yeni bu mesleğe atılan gençlere kadar herkesin problemi.

Elbet müzik piyasasının tüm dünyada korsan yayıncılık ve mp3 gibi bir sorunu var. Ama biz nispeten küçük pastası olan bir piyasa olduğumuzdan, sorun bizi daha çok vuruyor. Yapımcı firmaların sayısı üçü geçemiyor, yönetimleri iyi niyetli olsalar da yeterli vizyona sahip değil, dinleyicimiz genel bir duyarsızlık içinde vs... Ya da ben ticari bir kazanç vaad eden bir müzik yapamıyor da olabilirim. Kendimi buna çok mecbur hissetmediğimden, bekliyorum. Daha önemlisi üzerinde yürüdüğümüz zemini tartışmaya açıyorum. Bu zeminin sağlıklı bir yapıya kavuşması, samimiyetle söylüyorum, benim albümümün çıkıp çıkmamasından daha önemli çünkü.

Bu röportajı fırsat olarak kullanıp duyurmak isterim ki Aralık ayı sonunda Diyarbakır’da MKM’nin düzenleyeceği bir konferansta Kürt müziğinin hem geçmişini hem de güncel sorunlarını tartışacağız. Orada bu konular da mutlaka gündeme gelecek hem konunun ilgilileri çözüm perspektifleri geliştirecekler hem de dinleyicimizi ve genel kamuoyunu sorunlarımız hakkında haberdar etme imkânını bulacağız. Konferanstan ve yaratacağı ortamdan müziğimiz adına ümitliyim.

Bize biraz da çıkamayan yeni albümünüzden söz eder misiniz? Bu albümün diğer albümünüzden nasıl bir farkı var?

Çıkış süreci uzadığından albüm kendini sürekli yenilemeye başladı. Ama genel olarak, “zamansız ve dilsiz şarkılar” diye nitelediğim Jahr’dan farklı ve tamamlar nitelikte olarak “mekânda kayboluş” serüveni üzerine gitmek istiyorum. Yine kırık bir aşk hikâyesi eşliğinde. Belki daha güncel bir pop saundunun imkânlarını arayarak... Şehirden küçük karelerle, kendini kaybolmuş hisseden bir aşığın küçük sayıklamaları diyelim. Murat Öztürk, Serdar Keskin gibi müzisyenlerle bazı ön kayıtlar yaptık ama Kürt müzik endüstrisinin büyük sorunları içinde kaybolduk. Bu albümü hiç çıkarmamak gibi bir düşünce bile arada bir beni yokluyor.

Albümlerinizde sıkça bestelenmiş şiirlere rastlıyoruz. Şimdiye kadar hangi şairlerden besteler yaptınız ve Kürt edebiyatıyla ilişkileriniz nasıl? Takip ettiğiniz isimler var mı?

Arjen Ari’nin şiirinde kendime yakın bulduğum sesler var. Onun şiirlerine yaptığım müziklerde bu yakınlıktan kaynaklanan belli bir lezzete ulaştığımı düşünüyorum. Yerel söyleyişler üzerine kurduğu modern dili yalnız önemsemiyorum aynı zamanda hayranlıkla izliyorum. Kemal Burkay’ın iki şiirini bestelemiştim. Onun kırık ve rafine şiiri beni etkilemiştir. Evdila Peşêw’in bir şiirini besteledim ama henüz kaydetmedim. Bu değerli şairlerin şiirlerine müzikle yaklaşım tarzım, olası birçok okuma biçiminden birini de benim gerçekleştirmem şeklinde mütevazı bir konum almadır. Yoksa iyi bir şiirin müziğe ihtiyacı zaten yoktur. Şöyle ifade etmem daha doğru olacak: Müzikte şiirsellik, şiirde sessellik ararım.

Kürt romancıları ve tiyatrocuları benim gözümde anıtsal insanlardır. Biz, görece bir geleneği olan bir alanda ve pop müzik gibi tabiri caizse “hafif” bir dalda uğraş veren insanlar için Kürtçe roman yazanların çabası gerçekten destansı. Yine de kendi alanımın sorularına o kadar gömülü durumdayım ki Kürt edebiyatını hakkıyla izleyebildiğimi söyleyemem. Mehmet Uzun, Ramazan Alan, Hesené Meté ve daha niceleri hepimizin yüz akı. Kürtçenin başına geçirilen lanetli çorabı onların özverisi yırtıyor.

Mehmet Atlı Kürt müziğinde kimleri dinliyor? Son zamanlarda dinleyip de heyecanlandığınız bir albüm oldu mu?

Çok yakından takip edemiyorum doğrusu. Ama Nizamettin Ariç’in “Kurdish Ballads” adlı çalışması beni çok etkiledi. “Hivron” adında yeni bir grubun kayıtlarını dinledim, yeni bir soluk getireceklerine inanıyorum. “Gundiyan” diye underground diyebileceğim bir tarz deneyen bir grubun kayıtları da beni heyecanlandırdı. Umarım albümlerini yayımlatma imkânı bulurlar. Mirady heyecan veren bir çalışma ile Kürt müzik dünyasına girdi, sonra Şoreş’in iyi işler yapma potansiyeli var. Jan Axin ve Burhan Berken’in çabaları çok önemli bence. Elime geçen her Kürtçe çalışmaya biraz pozitif ayrımcılık uygulayarak, olumlu yanlarını görmeye çalışarak dinliyorum. Şu sıralar da Metin-Kemal Kahraman kardeşlerin “Çeveré Hezaru” adını verdikleri zengin çalışmayı dinledim.

Son dönemlerde bazı ödüllü kısa filmlerde, yaptığınız müziklerle adınıza rastlıyoruz. Film müziği sizin için nasıl bir deneyim?

Bu yıl Arin İnan Aslan’ın “Si u Ba” , Müjde Arslan’ın “Son Oyun” ve Zerin Efe’nin “Bastım: Rec” adlı filmlerine müziklerimle katılma şansı buldum. Nazmi Kırık’ın “Kimlik” adlı filmi için yaptığım hazırlıkları ise sağlık sorunlarım nedeniyle kaydedemedim. Bu genç Kürt sinemacıların olağanüstü imkânsızlıklara rağmen ortaya koydukları pırıltılı işlere, benimkisi ancak mütevazı bir katılım olabildi. Zira sınırlı bütçeleri, müzik için uzun ve masraflı kayıt olanakları yaratamıyordu. Bence önemli olan bizim birlikte fotoğraf verebilmemizdir, ortaya çıkan işler hiçbirimizi tatmin etmeyebilir. Bu yüzden üzerine uzun uzadıya konuşmama değer bir film müziği performansı ortaya koyduğumu söyleyemem ama bu genç Kürt Sinemacılarla yolumun kesişmesini önemsiyorum. Eminim yarın daha iyi koşullarda daha iyi işler ortaya koyacağız.

Şunu kaydetmeden de geçemeyeceğim: Kürt müzisyeni çok politik olduğu halde çok zayıf bir entelektüel zemin üzerinde hareket ederken ve çok büyük laflar edip az performans ortaya koyarken, daha az politik ve daha az konuşkan, yetişmekte olan genç Kürt sinemacı kuşağının çok daha sağlam bir entelektüel donanımla yürümeye çalıştığını bizzat gözledim.

Biraz da müzikle ilgili sorunlara geçelim isterseniz. Kürt müziğinde geleneksel formların baskın olduğu bir dönem yaşıyoruz hâlâ. Siz, Kürt müziğinin gelenekle yaşadığı bu ilişkiye dair neler söyleyeceksiniz?

Modern bir sanatçı gelenekle türlü biçimlerde ilişki kurabilir: Yüceltmekten reddetmeye kadar varabilen geniş bir skala içinde. Ben bu konuda genel geçer ya da herkese tavsiye edebileceğim bir formülasyona sahip olmadığım gibi bunu doğru da bulmuyorum. Şüphesiz gelenek, sonsuz bir kaynak. Ona bu sonsuzluğu bahşeden eldeki malzemenin niceliği değil sadece –ki bu nicelik, araştırmacıların çalışmalarıyla kümülatif olarak artmakta, büsbütün vakıf olmayı uzmanlar için bile güçleştirmekte- Aynı zamanda yeni kuşakların geliştireceği yeni okuma biçimleridir geleneği zenginleştiren. Yani geçmişi değiştiremezsiniz ama geçmişe bakışınızı değiştirebilirsiniz. Asıl dinamik bence budur.

Bu genel tespitin ardından şunu söyleyebilirim: Ben gelenekle dolaylı bir ilişki kurmaya çalışıyorum. Bu dolayım benim kişiselliğimdir. Yani çocukluğumda duyduğum sesler, annemin belli belirsiz mırıltıları, dedemin aniden söylemeyi sevdiği klamlar, kasideler, kulağımda kalmış hatta artık bilinçdışına itilmiş bazı sesler... Kuşkusuz bir geleneğe yaslanmak da tüm bunları reddetmek de meşru; tutarlı bir söylem ve icra ortaya koymak koşulu ile.

Kürt müziğinde ise geleneğe yapılan vurguyu bir özgüven ihtiyacına bağlamak da mümkün, kolaycılığa yormak da. Yıllarca yok sayılmış bir kültür ister istemez kendini ispat kaygısına girebiliyor. Fakat bu durumu da abartmamak gerek. Sürekli bir savunma psikolojisi ile “Güçlü, kadim bir geleneğimiz var” vurgusu bir noktadan sonra sanatçıları bir atalete itmiş gibi görünüyor. Bu iddia yanlış olduğundan değil, bu ispat çabası gereksiz olduğundan geleneğe ilişkin çalışmaları artık müzikologlara bırakmanın daha doğru olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu tip çalışmalar gerçekten akademik bir titizlik gerektiriyor ve geçmişte benim de bu titizliği gösteremediğim oldu.

Gerek sanatçılar, gerekse de akademisyenler ve araştırmacılar, Kürt müziğinin güçlü bir geleneğe dayandığını ileri sürmektedirler. Kuşkusuz bu böyledir. Ama nedense kimse Kürt müziğinin bugün geldiği noktayı ve müzikal sorunlarını konuşmuyor. Bu durum, aynı zamanda Kürtçe şiir ve roman içinde geçerlidir. Kürt edebiyatı ve sanatında eleştirinin noksanlığından bahsedebilir miyiz?

Eleştiri eksikliği çok açık. Eleştiri elbette her şeyden önce modern bir tavır ve modern dünyaya özgü bir kategori. Pek çok alanda olduğu gibi eleştiri alanında da daha yeni yeni bir kültürün oluşmaya başladığını söyleyebilirim. Bu eksiklik bizim tarihsel gecikmişliğimizle, Ortadoğulu kimliğimizle mutlaka ilgili. Tanpınar'ın sözleriyle söylersem; nasıl bir geleneğimiz olduğundan çok bizim gelenekle nasıl bir ilişki kurduğumuz daha önemli. İlişkiyi önemseyen bir bakış, daha dinamik bir kavrayış ve tartışma alanı açacaktır önümüze. Yoksa, diğer türlü, geçmişi dondurup hayranlıkla izleriz.

Öte yandan bir ulus inşa etme problemi olan her topluluk güçlü bir geçmiş ve gelenek iddiasını canlı tutmak zorunda. Fakat bunu resmi söylem kurucularına bırakmak ve evet, güncel sorunlarımıza bakmak zorundayız.

Müzisyenlik gibi hayatla canlı bağları olan bir alanda yeni üretimleri ve geçmişle kurulan zengin ilişkileri önemsiyorum. Geleneksel mirası hoyratça tüketen kolaycılığı değil.
Tüm bunlar eleştiri disiplininin ele alabileceği geniş tartışma olanakları açıyor önümüze. Kürtler arasında hala bir müzik yayıncılığının olmayışı, müzik eleştirmeninin bulunmayışı, elinde saz şarkı söyleyen insan sayısına oranla müzik üzerine düşünen ve yazan bu kadar az sayıda insanın oluşu, sözlü kültür alanından bir türlü yazının dünyasına geçemeyişimizle de ilgili diye düşünüyorum. Bir de şunu unutmamak gerek: henüz müzisyenleri ya da yazarları besleyecek bir sanat piyasası dahi oluşmamışken eleştirmenlik kurumunun var olabileceği koşullar neredeyse yok. Bu koşulların oluşması sanatın pratik ve teorik bilgi alanlarında uğraşmayı profesyonel meslek olarak seçmeyi ve böyle geçinebilecek bir piyasayı gereksiniyor. Yavaş yavaş bu koşullara yaklaştığımızı seziyorum. Bir de şu var: Geçmiş herkese eşit uzaklıkta ve değeri konusunda herkes mutabık. Bugünü tartışmaya başlamak, taraf olmak demek. Bundan kaçınıyoruz sanki.

Kürtçe müzikte, geleneksel müzikten rock müzik formuna kadar devam eden bir arayış süreci yaşandı. Bugün ise, müzik endüstrisinin dayatmalarından mıdır, yoksa başka sorunlardan mıdır, nedenini tam olarak kestiremiyorum, ama giderek şarkı formuna hapsolmuş, giderek aynılaşmış bir tıkanmanın yaşandığını söyleyebilir miyiz?

Endüstri her yerde bir baskı aracı. Bizdeki sorun, daha çok, endüstrinin henüz bir proto-endüstri hatta pseudo-endüstri oluşu. Daha çok siyasal alanın piyasa üzerindeki baskısı söz konusu. Siyasal alanın çok belirgin, düşünülmüş tercihleri, Kültür Politikaları yok gerçi ama piyasayı belirleyen aktörler daha çok politik motivasyonlarla davranıyorlar diyebilirim. Bizde de değişik formları denemek isteyenler mutlaka vardır. Sorun bunların bir türlü görünürlük kazanmaması. Bize gösterilen hatta parlatılarak sunulan ise sizin bahsettiğiniz türde. Yani aynılaşmış, belirli tercihler sonucunda seçilmiş, elemine olmuş bir avuç müzisyen.
Düşünebiliyor musunuz bu kadar geniş bir coğrafyaya yayılmış bir halkın gençleri zengin melezleşmeleri tecrübe etmemiş olsun? Elbet yenilikçi arayışlar var ama bunlar bir türlü açığa çıkamıyor.

Kürt kültür kurumlarında ve Kürt TV’lerinde bazı sanatçılar gereğinden fazla ilgi görürken, bazı sanatçılar ise adeta dışlanmakta gibi. Reyting kaygısı gibi bir durum da olmadığına göre bu durumu nasıl açıklayabiliriz?

Reyting kaygısı var sanki. Ama bu müzisyenleri reyting sağlar duruma getiren şey de bahsettiğiniz ilgi biraz. Yani o sunuluyor ve sunulan o şey zamanla istenir oluyor. Sonra dönüp size "ama o isteniyor" deniyor. Bir yanılsama ve üzülerek söylüyorum, riyakârlık var yani. Ancak şu da var, bu topraklar bu müziği üretiyor, benimsiyor. Beğensek de beğenmesek de. Bu gerçeği de kabullenmemiz lazım. Ne var ki söz konusu tercihleri önümüze sunanların da, bu topraklarda sadece sunulan bu müziklerin üretilmediğini görmesi gerekir. Kimi sanatçılara ambargo uygulandığı şeklinde kötümser bir yaklaşım geliştirmek istemem. Ama biraz hakkaniyetli davranmak herkesin görevi.

Serdar Güven, Esmer Dergisi’nde yayımlanan “Kürt Müzik Konferansı’na Doğru (2)” adlı yazısında, “diasporadaki sanatçıların çoğunlukla arabesk müzik yaptıklarını, bu sanatçılar dolayımıyla TV’ler tarafından arabeskin dolaşıma sokulduğunu, topluma arabesk bir dil dayatıldığını ve bütün bunların politik süreçlerden bağımsız olmadığını” ileri sürmekteydi. Siz bu tespite katılıyor musunuz?

Diaspora dinamiği başlı başına akademik bir ilgiyi hak ediyor. Oralarda yaşamanın psikolojisi ve bunun yol açtığı sonuçları yalnız müzikte değil her alanda izlemek ve üzerinde çalışmak gerek. Genel bir arabesk eğiliminin ben de farkındayım. Yargılamadan anlamaya çalışmak gerek diye düşünüyorum. Gerçi arabesk bizzat bu toprakların bir keşfi, yadırgıyor değilim. Ama güçlü bir politik geleneğin içinden geçmiş insanların bu yöndeki tercihleri, üzerinde düşünmeyi zorunlu kılıyor gerçekten.

Toplum dediğimiz, karmaşık bir yapı. Türlü türlü beğeniler, sayısız deneyim biçimi, kesişen yığınla hikâye... Ben müzikte de her şeyde de çok çeşitlilik yanlısıyım. Elbette kimi insanlar bu tarz müzik yapmak isteyebilir, kimileri de bu müziği talep edebilir. Ancak toplumun beğenisine yön verenlerin, -medyanın, siyasilerin, yapımcıların- tercihleri tartışılabilmeli. Yine hakkaniyet konusuna geleceğim: Toplum dediğimiz heterojen kalabalıkta başka beğeniler de var. Onlara da kendini ifade şansı verilmeli. Fırsat eşitliği ve demokratlıktan söz ediyorum. Serdar Güven'i de epeydir fısıltıyla tartışılan şeyleri açıktan tartışmaya davet ettiği için kutluyorum. Bunları konuşmakta geç bile kaldık.

Politik süreçlerin etkisine gelince... Bence asıl tartışılması gereken politik süreçlerin nasıl olup da sanatı bu kadar etkileyebildiği. Bu durum politik alandan bağımsızlaşmış, özgül düzleminde yürüyen bir sanat dünyasının bizde hala gelişmediğini gösterir. Bu konunun üzerine ısrarla gitmek gerektiği kanısındayım. Sanatın da politikanın da selameti açısından...

Serdar Güven, yine aynı yazısında, Kürt müziğindeki bir ritim sorunundan söz ediyordu. Güven’e göre, politik arenadaki ritim düştükçe bu durum müzikte de kendini gösteriyordu. Politikadaki halet-i ruhiyenin birebir müziğe yansıdığını söyleyen bu görüşlere ne diyeceksiniz?

İlginç bir tespit ve parlak bir analoji. Üzerinde konuşmaya değer. Yine yukarıda söz ettiğim bağlamda.

Görünürde Kürtçeye, Kürtçe müziğe karşı resmi bir engel olmamasına rağmen, dünya çapında, önemli festival ve organizasyonlarda Kürt müziğine rastlayamamamızın nedenleri nelerdir sizce?

İğneyi kendimize batıralım: Dünya çapında dinlenebilir müzikler yapamamamız önemli bir etken mutlaka. Güçlü bir endüstrinin desteğinden yoksun oluşumuz, Sivil Toplumun zayıflığı ve buna bağlı olarak sponsorluk mekanizmasının gelişmemiş olması, sanatın hala bir yatırım aracına dönüşememesi ve yatırımcıların Kürt Kimliği ile ilgilenmeyi güvenli bulmaması gibi faktörler de. Kürtleri çevreleyen devletlerin tüm bu koşulları yaratan politikaları elbette. Bütün bunlar dünya piyasasının bizler için hala bir hayal olmasına yol açıyor. Ve genelin yaşadığı bu sefillik karşısında Aynur Doğan, Kamkaran gibi sanatçı ve grupların görece parlak başarıları bizi sevindirse de büsbütün mutlu etmiyor ve geriye neo-oryantalist projelerin lütfunu beklemek kalıyor.

Şunu da eklemeliyim: Bir piyasanın gücünü tabiri caizse “yırtmış” bir-iki müzisyenin dünya sahnesine çıkmış olması değil o endüstride toplam ne kadar para döndüğü ve ne çeşitlilikte olduğu belirler kanımca.

Ancak Türkiye özeli için şu da söylenebilir: “Sözde vatandaş” söyleminin yarattığı korku çok etkili. Onca yasal düzenlemeye rağmen Türk medyasının ve sivil toplumunun Kürt kimliğine en hafif tabirle mesafeli tutumu hem bu korkunun etkilerini gösteriyor hem de aramızda empati duygularının giderek hırpalandığını. Türkiye’de Afrika’nın en ücra köşesindeki müziklere dahi ilgi duyan ve onlara sahne açan-ki doğrusu da budur- elit bir kesim var ki “Kürt” deyince kaçacak yer arar. Bu durum üyesi olduğumuz MESAM benzeri meslek örgütleri için de geçerli. Denebilir ki sansasyonel ve karikatürleştirilebilir bir gelişme olmadıkça Türkiye kamuoyu, medyası Kürt sanatına ilgisizdir, kapalıdır. Bu durumda İbrahim Tatlıses, Emrah, İzzet Altınmeşe, Burhan Çaçan, Özcan Deniz ya da Alişan dışında bir varoluş biçimi Kürt sanatçısı için ağır sansür koşulları ile eş anlamalıdır. Durum böyle olunca istediğiniz kadar yetenekli olun bu meslek sizi doyurmaz bu ülkede.

Yeri gelmişken, Kürt kimliğinin özellikle TV dizilerinde işleniş biçiminin ciddi bir tartışmayı hak ettiğini belirtmek isterim. Kürtlerin ötekileştirilmesi pratiklerine hazırladığı zemin ve atmosfer açısından. İlginçtir, “Kürt” giderek karmaşık bir imgeye dönüşüyor Türkiyeli bireylerin dünyasında…

Kürt sanatçılarıyla genç dinleyici arasında bir kopukluk var sanki ve bu kopukluğu da Türk sanatçılar dolduruyor bana göre. Sizi dışarıda bırakarak soruyorum: Kürt dinleyici neden müzisyenlerine uzak?

Tespitiniz ilginç gerçekten, daha önce hiç böyle düşünmemiştim. Şüphesiz bu durumun fiziki nedenleri var. Zira Kürt sanatçısı sürgünde bir sanatçı tipolojisi, genellikle. Ama evet, sanki tek neden bu değil gibi. Bir iletişim sorunu var sanki ve bunun üzerine ancak şöyle akıl yürütebilirim: Büyük S ile başlayan Sanat ve Sanatçı anlayışı bizde de yerleşmiş gibi. Bunun cemaat toplumu oluşumuzla ilgisini sezer gibiyim. Sonra, bizde sanatçı, profesyonel bir kişilikten çok politik bir aktivist. Dinleyici- müzisyen ilişkisinden çok, bu ikisi arasında, didaktik bir ilişki gelişmiş gibi. Bana “mamoste” diye seslenildiği oluyor, hak etmediğim; hak etsem bile tercih etmediğim bir şekilde. Bu zımni iktidarı yitirmek istemeyen sanatçılar da olabilir. Sonra, müzisyenle dinleyici arasındaki mekanizmalar bizde sorunlu. Başta prodüksiyon mantığı olmak üzere. Belki, imza günleri ve söyleşilerle bu uzaklık aşılabilir. Kendi adıma ben soğuk profesyonel dile hapsolmayan, yüz yüze ilişkileri önemsiyorum. Sanatçıya bir iktidar atfeden mesafeleri reddediyorum.

Son olarak, aktif bir üyesi olduğunuz Kürt Sanatçılar Girişimi hakkında bize biraz bilgi verir misiniz? Neden böyle bir oluşuma ihtiyaç duydunuz?

Yıllardır Türkiye'de yaşayan Kürt müzisyenler olarak yaşayageldiğimiz sorunlara artık beraber çözümler arama ihtiyacından doğdu. Bu konuda Nilüfer Akbal'ın özverili çabasını anmam gerek. Kürt müzisyenler arasında meslek bilincinin pek geliştiği söylenemez. Bu da meslek merkezli bir anlayışla inşa edilecek örgütlenmelerin bugüne kadar doğmaması sonucunu doğurdu. Ancak giderek artan bir meslek bilincinden ve profesyonellik ihtiyacından bahsedilebilir. Bu bilinç bizi bir araya gelmeye, arkadaşlık dışında bir meslektaşlık kavramı üzerinden, haklarımızın peşine birlikte düşmeye itti. Bu amaçla zaman zaman bir araya geliyor ve mesleki örgütlenmemizin imkânlarını arıyoruz.

Umarım Kürt Müzik Konferansı Kürt Müziği ve sizin için iyi şekilde sonuçlanır. Zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.

Kürt Müzik Konferansı öncesinde bana konuşma fırsatı yarattığınız için ben teşekkür ediyorum. Sitenin yakın zamanda bize nitelikli yazılar/yazarlar kazandıracağına inanıyorum. Bu bağlamda siteyi ayrıca önemsiyorum. Başarılar diliyorum…
www.yeniperspektif.com

Mehmet Atlı - Pısmamo

2008-10-11T20:34:00.000-07:00

Mehmet Atlı Kimdir?

2008-10-11T19:47:00.000-07:00

1975 yılında Diyarbakır’da doğan Mehmet Atlı ilk ve ortaöğrenimini Diyarbakır ve Ankara’da tamamladı. Ergani kökenli ve on çocuklu bir ailenin altıncı çocuğudur. Ergani, Diyarbakır ve Elazığ-Maden kültürünün özelliklerini bir arada barındıran ve Kurmanci, Zazaki ve Türkçenin konuşulduğu bir yöredir.

Atlı, bu dillerin konuşulduğu bir aile ortamında ve Diyarbakır’ın Bağlar semtinde Çüngüşlü Türkmen, Balkan ya da Kafkas göçmeni Türk; Mardinli, Batmanlı Arap, Zazaca ve Kurmanci konuşan Kürt ailelerle alevi demiryolcu ailelerin bulunduğu çok kültürlü bir mahallede yetişmesini şans olarak değerlendirmektedir.

Çocukluk yıllarından itibaren müziğe, enstrümanlara, mahalle düğünlerine ilgi duydu. Abilerinin yardımıyla değişik müzik türleriyle tanıştı; bağlama, mandolin ve org çalmaya başladı.

Amatör okul gruplarında bağlama çalarak başladığı müzik hayatını, 1993 yılında üniversite sınavını kazanarak mimarlık eğitimi almak üzere gittiği İstanbul’da Koma Denge Azadi ile profesyonel olarak sürdürdü. Grubun 1994’te yaşadığı dönüşüm sonucu oluşan yeni kadrosunda, besteci, şarkı sözü yazarı ve solist olarak yer aldı. Aynı süreçte gitar çalmaya başladı. Kısa süreli bir solfej ve armoni eğitimi dışında akademik müzik eğitimi almadı.

1994-1999 yılları arasında grubun yurtiçinde ve yurtdışında sahne aldığı pek çok programda ve konserde bulundu. Koma Dengé Azadi’nin 1995 tarihli “Welaté min” ve 1998 tarihli “Fedi” adlı albümlerinin kayıtlarında yer aldı. Grubun, sevilen “No Çi Halo” “Fedi” “Mihemedo” “Megri”” Dile Xemgin” “Ez te baş nas dikim” “Bejné” gibi pek çok şarkısına besteci ve söz yazarı olarak imza attı.

Sanatçı bu albümlerde arkadaşlarıyla birlikte Kürt Müziğinin geleneksel kaynakları ile ilişki kurmaya çalışarak halk şarkılarının batı enstrümanları ile icra edilmesi ve bu eserlerin çokseslendirilmesi, şarkıların orijinal dokularından beslenen varyantlarla zenginleştirilmesi konularında çalışmalar yaptı. Öte yandan, modern Kürt şiirinin seçkin örneklerini besteleme uğraşına girişti. Fedi, Mihemedo, Keçikek ve Megri gibi şarkılar bu çabanın ürünleridir. Bir yandan da şarkı sözleri yazmaya başlayan müzisyen, giriştiği, Kurmanci ve Zazaca olarak güncel bir şarkı sözü dili yakalama uğraşını bugün de sürdürmektedir.

1997 ile 2000 yılları arasında Koma Dengé Azadi ile çalışmaları sürerken bir yandan da Ferda Ereren yönetiminde, Marmara Üniversitesi Konservatuar Bölümü öğrencilerinden oluşan “Üç Deniz Topluluğu” nda Çoksesli Anadolu Müziği çalışmalarına enstrümanist olarak katıldı.

Koma Dengé Azadi’nin 1999’daki dağılışının ardından üniversite eğitimini tamamlayarak Diyarbakır’a yerleşti ve mimarlık ofislerinde mimar olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde müzik çalışmalarını solo olarak sürdüren sanatçı album hazırlıklarına da Diyarbakır’da başladı. Diyarbakır’da yaklaşık iki yıl süreyle kaval sanatçısı İrşad İpekle birlikte Kebikeç Kültür Merkezi’nde düzenli olarak akustik dinletiler verdi.

2003 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Mimarlık Tarihi ve Kuramı alanında master yapmak üzere tekrar İstanbul’un yolunu tutu. Bu alandaki akademik çabası hala sürmektedir.

Aynı yıl Metin-Kemal Kahraman, Serdar Keskin gibi müzisyenlerle birlikte Lizge Müzik Atölyesi’nde yer aldı. Fedi’nin kayıtlarından beri beraber çalıştığı müzisyen Sinan Zarakolu ve Serdar Keskinle ve atölyenin diğer emekçileriyle birlikte hazırladığı ilk solo albümü “Jahr: Stranen Be Zeman u Be Ziman” adıyla ve Lizge Müzik etiketiyle 2003 yılında yayınlandı.

Jahr’da, gitarı merkeze alan bir düzenleme anlayışı ile söz ve müzikleri çoğunlukla kendisine ait olan ve günlük hayatta konuşulan Kürtçenin olanakları ile kentli bireyin sorunlarına yaklaşmayı deneyen pop şarkıların yanı sıra, modern Kürt şiirinin etkili kalemlerinden Arjen Ari’nin şiirlerine yaptığı besteler yer aldı. Geleneksel müziğin birikimi üzerine inşa etmeye çalıştığı yenilikçi şarkılarda, batı müziğinin değişik formları ile de ilişki kuran ve büsbütün belli bir tarza yaslanmamayı tercih eden sanatçının, zengin melodileriyle dikkat çeken ilk solo denemesi Jahr, geniş bir genç dinleyici kitlesi tarafından sevildi.

Mehmet Atlı, şarkı formundaki bu çalışmalarının dışında 1998 yılında yönetmenliğini M. Hakan Demiralay ve İsmail Sancak’ın yaptığı “ Hayalet” adlı belgeselin ve 2004 yılında Seyri Mesel Tiyatrosunun Erdal Ceviz’in yönetmenliğinde sahnelediği “Mesela Ne Kadar Uzax?” adlı oyununun müziklerini yaptı. Şarkılarından “No Çı Halo” ABD’de Zaza kültürü üzerine yapılan bir belgeselde, “Wey Gidi” ise Kürt göçmenleri konu edinen bir Alman filminde kullanıldı. Son olarak, Mezopotamya Kültür Merkezi oyuncularının, Apo Kaya’nın yönetmenliğinde sahnelediği ve kadının evrensel sorunlarını görsel malzemeye ve dansa dayalı bir performansla tartışan “Be Zeman u Be Ziman” adlı oyuna; yine MKM oyuncularından Kemal Orgun’un yazıp oynadığı “Nobedaré Deriyé Cinneté” adlı tek kişilik oyuna Jahr’daki müzikleri ile destek oldu. Sanatçının kimi şarkıları Nilüfer Akbal tarafından da yorumlandı.

Halen İstanbul’da mimar olarak geçimini sürdüren müzisyen ,bir süredir pek çok sanatçı arkadaşı ile birlikte Kürt müzisyenlerinin kurumsal bir yapı içinde dayanışması ve Kürtçe sözlü müziklerin daha özgür ve profesyonel koşullarda icra edilebilmesi için uğraş veriyor. Mehmet Atlı şu sıralar, şarkılarından ve enstrümantal çalışmalarından oluşan iki ayrı album projesi üzerinde çalışıyor.